Een interview afnemen: enkele tips

We geven je hier enkele tips die je kunnen helpen om je interview voor te bereiden en te houden. Je kunt hierbij niet zomaar improviseren.  

1.  Een interview aanvragen

Zoek een relevante getuige (de meest interessante met betrekking tot het onderwerp).
Neem contact op met die persoon.
Stel je voor: school, leeftijd, voornaam, … 
Bespreek het onderwerp dat je behandelt, vertel waarom je hem/haar als getuige hebt gekozen, hoe je aan de adresgegevens gekomen bent, …
Maak een afspraak. Geef aan hoe lang het gesprek ongeveer gaat duren en welke vorm het interview zal hebben (geluidsopname, film, …)
Vraag de toelating om het gesprek op te nemen. Leg de getuige uit dat het belangrijk is voor je onderzoek dat je kunt uitgaan van zijn/haar eigen woorden. Laat de getuige een papier tekenen dat je de toestemming hebt om het gesprek te verspreiden.
Vraag eventueel aan de getuige om archieven, oude foto’s, voorwerpen, … klaar te leggen.

2.  Informatie zoeken

? Informeer je over de getuige (zijn/haar levensloop, wat hij/zij heeft meegemaakt, …)

? Informeer je over het onderwerp
Het zoeken naar informatie is belangrijk voor twee momenten: 

  • Op het moment van het gesprek: hoe beter je het onderwerp kent, hoe meer je gesprekspartner zich op zijn/haar gemak zal voelen om met jou te praten. Bovendien kun je de getuige bijkomende vragen stellen, dieper op iets ingaan, verduidelijking vragen, …
    Na het gesprek kun je de woorden van de getuige gemakkelijker in hun historische context plaatsen en ze kritisch bespreken.
  • Aan het eind van deze fase moet je je afvragen wat je al weet en wat je nog zou willen weten. 
    Aarzel niet om een of ander document (een foto, een krantenartikel, …) mee te nemen. Misschien kan dat nuttig zijn tijdens het interview en de getuige helpen om zich zaken te herinneren en te vertellen. 

3.  De vragenlijst voorbereiden

Bepaal welke thema’s je gaat bespreken met de getuige. Stel voor elk thema een aantal open en gesloten vragen op. 
Er zijn verschillende soorten vragen mogelijk en met dezelfde vraag kan iedereen een ander antwoord krijgen… Enkele voorbeelden:

? De vraag kan open of gesloten zijn: 

  • Gesloten: het antwoord is ja of neen.   Bent u voor de doodstraf? 
  • Multiple choice:  Bent u voor de doodstraf of voor levenslange gevangenisstraf? 
  • Halfopen: verwacht een kort antwoord. Hoeveel keer is de doodstraf uitgesproken…?
  • Open:   Wat vindt u van de doodstraf?

? De vraag kan primair of secundair zijn:

  • Primair: een korte vraag die een kort en duidelijk antwoord veronderstelt. Dit soort vragen kun je gebruiken om een nieuw thema aan te snijden. Ze worden vooraf opgesteld. 
    Bv.: Wanneer bent u beginnen ijveren tegen de doodstraf?
  • Secundair: vragen om dieper in te gaan op een bepaald aspect. Ze worden ook ‘vervolgvragen’ genoemd. Die vragen zijn niet allemaal voorbereid: ze kunnen spontaan opkomen tijdens het gesprek. Het is dus belangrijk om goed te luisteren naar wat de getuige zegt. 
    Bv.: U zegt dat u 16 jaar was toen de zaak van de laatste ter dood veroordeelde in Frankrijk voorkwam. Wat dacht u op dat moment? En denkt u daar vandaag nog altijd hetzelfde over?

? De vraagstelling: opgelet voor manipulatie…!

Je moet vermijden dat je de gesprekspartner beïnvloedt door in de vraag het antwoord dat je verwacht te vermelden: 

  • Wat denkt u van de doodstraf?
  • Vindt u niet dat de doodstraf…?
  • Het afschaffen van de doodstraf is toch een strijd van de vorige eeuw?

Laat je vragenlijst nalezen door een externe persoon (een ouder, vriend(in), leerkracht, …). Die kan je erop wijzen als iets niet volledig duidelijk is. 
Oefen even vooraf: hoe ga je de getuige overhalen om uit te leggen wat hij vertelt? Om verder te gaan in zijn getuigenis?
Controleer je materiaal voor je vertrekt: test het geluid, neem reservebatterijen mee, … Bij inschrijving moet je het interview kunnen downloaden op de website. 

4.  Tijdens het gesprek :

? Neem plaats: Stel de getuige gerust. Neem enkele minuten voor je begint om rustig van start te kunnen gaan. Zorg ervoor dat er geen achtergrondgeluid is. Kies een goede plaats voor de microfoon . 

? Videofilm: vraag de getuige om zo te gaan zitten dat er geen tegenlicht is en laat hem/haar naar de interviewer kijken (en niet naar de camera).

? Je kunt het interview wel voorbereiden, maar niet helemaal voorzien! Zoals bij elke ontmoeting tussen mensen is er een deel spontaniteit waardoor het avontuur nog verrijkender is. Bovendien moet je het gesprek aanpassen aan de realiteit van het moment. Een vraag herhalen om verduidelijking te krijgen, een vertrouwelijke mededeling opvangen, …

? Begin tijdens het gesprek met neutrale, primaire vragen (zie hoger)

  • Als de getuige ‘te veel’ praat: stel dan veeleer gesloten en halfopen vragen.
  • Als hij/zij niet voldoende praat, stel dan liever open vragen.
  • Af en toe mag de getuige een beetje afwijken van het onderwerp en vertellen. Maar denk eraan de woorden van de getuige anders te formuleren om het gesprek weer in de hand te nemen en terug te keren naar het onderwerp. Bv.: Daarnet hebt u gezegd dat… 

? Bedank de getuige aan het eind van het gesprek. 

? Beluister de opname opnieuw en noteer de structuur. 

BELANGRIJK: 

Je getuige geeft je de toestemming om hem/haar op te nemen/te filmen

In dat geval laat je hem/haar het toestemmingsformulier invullen en ondertekenen dat je hier kunt downloaden.

Je getuige geeft je geen toestemming om hem/haar op te nemen/te filmen

Leg uit dat het heel belangrijk voor jou is om een spoor van het gesprek te kunnen bewaren. Wij van onze kant verbinden ons ertoe geen gegevens online te plaatsen waarvoor wij geen toestemming hebben gekregen. Indien nodig kan je getuige contact opnemen met Sabrina Belet (educatieve dienst: belet.s@kbs-frb.be 02 545 08 05)

Meer informatie vind je bijvoorbeeld op:

Leer je stem goed gebruiken: http://www.clemi.org/fichier/plug_download/35943/download_fichier_fr_radio.diction.pdf